ကုက္ကုရဇာတ် (The Cock Jataka)

ကုက္ကုရဇာတ်

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည်၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ကောသလမင်းကြီး၏ အတိတ်ဘဝအကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သော ပဉ္စဝိသာတိသုတ်၊ ကုက္ကုရဇာတ်တော်အကြောင်း ဖြစ်ပါ၏။

အထက်ပါ ဇာတ်တော်ကြီး၌ ဘုရားရှင်သည် လွန်လေပြီးသောအခါဝယ် ဗာရာဏသီပြည်၌ မင်းပြုတော်မူသော ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ အတိတ်ဘဝက အကြောင်းကို ပြန်လည်ဟောကြားတော်မူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်သည် ပညာရှိသော ကြက်ဖတစ်ကောင်၏ အတ္တဘောကို ခံယူတော်မူခဲ့၏။

အကြောင်းစုံကား…

ဗာရာဏသီပြည်၊ မင်းနန်းတော်ကြီး၏ အရှေ့ဘက် တံခါးအနီး၊ နန်းတော်ရဲမက်တို့၏ စခန်းအနီးတွင် ကုန်သည်ကြီးတစ်ဦး၏ အိမ်ကြီးတစ်လုံး ရှိ၏။ ထိုအိမ်ကြီး၌ ကုန်သည်ကြီးသည် သားသမီးများစွာနှင့်အတူ နေထိုင်လျက် ရှိ၏။ ထိုအိမ်ကြီး၏ အိမ်ခေါင်မိုးထက်၌ မရေမတွက်နိုင်အောင် များပြားသော ကြက်များ နေထိုင်ကြ၏။ ထိုကြက်အုပ်ကြီး၏ အလယ်၌ကား ကြက်ဖတစ်ကောင်သည် အလွန်ပင် အားမာန်တက်ကြွ၊ သတ္တိပြည့်ဝ၊ တင့်တယ်ခန့်ညားစွာဖြင့် အုပ်ချုပ်လျက် ရှိ၏။ ထိုကြက်ဖကား အခြားသူမဟုတ်၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အတိတ်ဘဝ ဖြစ်တော်မူ၏။

ထိုကြက်ဖသည် မနက်မိုးလင်းခါနီးတွင် အိပ်ရာမှ ထ၏။ ထို့နောက် နန်းတော်ရဲမက်တို့၏ စခန်းဘက်သို့ လှည့်၍ အသံကုန် ဟစ်ကြွေး၏။ “ကော! ကော!” ဟု အော်သံသည် နန်းတော်ကြီးတစ်ခုလုံး ပျံ့နှံ့သွား၏။ ထိုအခါ နန်းတော်ရဲမက်တို့သည် နိုးကြားလာကြ၏။ သူတို့သည် သူတို့၏ စစ်သည်တော်တို့အား အမိန့်ပေး၏။ “ထကြကုန်! မင်းကြီး၏ အမိန့်တော်အတိုင်း မနက်မိုးလင်းခါနီး ပြီ။ ထကြကုန်!”

ထိုသို့ဖြင့် ကြက်ဖ၏ အော်သံသည် မင်းကြီးအား နိုးကြားစေ၏။ မင်းကြီးသည် နန်းတော်ရဲမက်တို့အား အမိန့်ပေး၏။ “ငါ၏ နန်းတော်အနီး၌ ကြက်ဖတစ်ကောင် ရှိ၏။ ထိုကြက်ဖကား မနက်မိုးလင်းခါနီးတိုင်း အသံကုန် ဟစ်ကြွေး၏။ ထို ကြက်ဖ၏ အသံကို ကြားလျှင် ငါသည် နိုးကြားလာ၏။ ထိုကြက်ဖကား ငါ၏ နန်းတော်ရဲမက်တို့၏ အသံထက်ပင် ထက်မြက်၏။ ငါ့အား နိုးကြားစေသော ကြက်ဖကား အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ်ရာ ဖြစ်၏။ ငါသည် ထိုကြက်ဖအား အလွန်ပင် ချစ်ခင်၏။ ငါသည် ထိုကြက်ဖအား အလွန်ပင် မြတ်နိုး၏။ ငါသည် ထိုကြက်ဖအား အလွန်ပင် မေတ္တာထား၏။”

တစ်နေ့သ၌ ကုန်သည်ကြီး၏ အိမ်ကြီး၌ ကြက်ဖတစ်ကောင် သေဆုံးသွား၏။ ထိုအခါ ကြက်အုပ်ကြီးသည် အလွန်ပင် ဝမ်းနည်းပူဆွေးကြ၏။ သူတို့သည် ကြက်ဖသေဆုံးခြင်းကို အလွန်ပင် စိတ်မချမ်းသာကြ။ ထိုအခါ ကြက်ဖ၏နေရာ၌ ကြက်ဖအသစ်တစ်ကောင် ထွက်ပေါ်လာ၏။ သို့သော် ထိုကြက်ဖအသစ်ကား အလွန်ပင် အားနည်း၏။ သတ္တိမရှိ။ တင့်တယ်ခန့်ညားခြင်း မရှိ။ ထိုကြက်ဖအသစ်ကား မနက်မိုးလင်းခါနီးတွင် အသံမထွက်နိုင်။ သူသည် အလွန်ပင် ကြောက်ရွံ့၏။ သူသည် အလွန်ပင် အားနည်း၏။

ထိုအခါ နန်းတော်ရဲမက်တို့သည် နိုးကြားလာကြ၏။ သူတို့သည် ကြက်ဖအသစ်၏ အသံကို မကြားကြ။ သူတို့သည် အလွန်ပင် စိတ်ဆိုးကြ၏။ သူတို့သည် မင်းကြီးအား အစီရင်ခံကြ၏။ “အရှင်မင်းကြီး၊ ယနေ့ မနက်တွင် ကြက်ဖ၏ အသံကို မကြားရပါ။ ကြက်ဖသည် နိုးကြားခြင်း မရှိပါ။”

မင်းကြီးသည် အလွန်ပင် စိတ်ဆိုး၏။ “အဘယ်ကြောင့် ကြက်ဖသည် နိုးကြားခြင်း မရှိသနည်း။ ငါ့အား နိုးကြားစေသော ကြက်ဖကား အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ်ရာ ဖြစ်၏။ ငါသည် ထိုကြက်ဖအား အလွန်ပင် ချစ်ခင်၏။ ငါသည် ထိုကြက်ဖအား အလွန်ပင် မြတ်နိုး၏။ ငါသည် ထိုကြက်ဖအား အလွန်ပင် မေတ္တာထား၏။”

ထိုအခါ မင်းကြီးသည် အမတ်ကြီးအား အမိန့်ပေး၏။ “အမတ်ကြီး၊ သွားလော့။ ကုန်သည်ကြီး၏ အိမ်သို့ သွားလော့။ ထို ကြက်ဖအား မေးမြန်းလော့။ အဘယ်ကြောင့် ကြက်ဖသည် နိုးကြားခြင်း မရှိသနည်း။”

အမတ်ကြီးသည် ကုန်သည်ကြီး၏ အိမ်သို့ သွား၏။ သူသည် ကြက်ဖအား မေးမြန်း၏။ “အမောင်ကြက်ဖ၊ အဘယ်ကြောင့် ယနေ့ မနက်တွင် အသံမထွက်သနည်း။ အဘယ်ကြောင့် နိုးကြားခြင်း မရှိသနည်း။”

ကြက်ဖအသစ်ကား အလွန်ပင် ကြောက်ရွံ့၏။ သူသည် အလွန်ပင် အားနည်း၏။ သူသည် အမတ်ကြီးအား ပြန်လည် ဖြေကြား၏။ “အမတ်ကြီး၊ ကျွန်ုပ်ကား အလွန်ပင် အားနည်း၏။ ကျွန်ုပ်ကား အလွန်ပင် ကြောက်ရွံ့၏။ ကျွန်ုပ်ကား အလွန်ပင် မသတ္တိရှိ၏။ ကျွန်ုပ်ကား အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ်ရာ မဟုတ်။ ကျွန်ုပ်ကား နန်းတော်ရဲမက်တို့အား နိုးကြားစေရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်။”

အမတ်ကြီးသည် ကြက်ဖအသစ်၏ စကားကို ကြားလျှင် အလွန်ပင် စိတ်ဆိုး၏။ သူသည် ကြက်ဖအသစ်အား ဆုံးမ၏။ “အမောင်ကြက်ဖ၊ အသင်ကား အလွန်ပင် အားနည်း၏။ အသင်ကား အလွန်ပင် ကြောက်ရွံ့၏။ အသင်ကား အလွန်ပင် မသတ္တိရှိ၏။ အသင်ကား အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ်ရာ မဟုတ်။ အသင်ကား နန်းတော်ရဲမက်တို့အား နိုးကြားစေရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်။”

ထိုအခါ အမတ်ကြီးသည် မင်းကြီးထံ ပြန်လည် အစီရင်ခံ၏။ “အရှင်မင်းကြီး၊ ကြက်ဖကား အလွန်ပင် အားနည်း၏။ ကြက်ဖကား အလွန်ပင် ကြောက်ရွံ့၏။ ကြက်ဖကား အလွန်ပင် မသတ္တိရှိ၏။ ကြက်ဖကား အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ်ရာ မဟုတ်။ ကြက်ဖကား နန်းတော်ရဲမက်တို့အား နိုးကြားစေရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်။”

မင်းကြီးသည် အလွန်ပင် စိတ်ဆိုး၏။ “အမတ်ကြီး၊ ထိုကြက်ဖအား သတ်ပစ်လော့။ ထို ကြက်ဖကား ငါ့အား နိုးကြားစေရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်။ ငါသည် ထိုကြက်ဖအား မလိုချင်။”

အမတ်ကြီးသည် မင်းကြီး၏ အမိန့်တော်အတိုင်း ကြက်ဖအသစ်အား သတ်ပစ်၏။

ထိုအချိန်၌ နန်းတော်ရဲမက်တို့သည် ကြက်ဖဟောင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို သတိရကြ၏။ သူတို့သည် ကြက်ဖဟောင်းအား ချီးမွမ်းကြ၏။ “အရှင်မင်းကြီး၊ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် အားမာန်တက်ကြွ၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် သတ္တိပြည့်ဝ၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် တင့်တယ်ခန့်ညား၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် ပညာရှိ၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ်ရာ ဖြစ်၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား ငါတို့အား နိုးကြားစေ၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား ငါတို့အား အလွန်ပင် အကျိုးပြု၏။”

မင်းကြီးသည် ကြက်ဖဟောင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ကြားလျှင် အလွန်ပင် ဝမ်းသာ၏။ သူသည် အမတ်ကြီးအား အမိန့်ပေး၏။ “အမတ်ကြီး၊ သွားလော့။ ကုန်သည်ကြီး၏ အိမ်သို့ သွားလော့။ ထို ကြက်ဖဟောင်းအား ရှာဖွေလော့။ ငါသည် ထို ကြက်ဖဟောင်းအား ပြန်လည် ခေါ်ဆောင်လာမည်။ ငါသည် ထို ကြက်ဖဟောင်းအား အလွန်ပင် ချစ်ခင်၏။ ငါသည် ထို ကြက်ဖဟောင်းအား အလွန်ပင် မြတ်နိုး၏။ ငါသည် ထို ကြက်ဖဟောင်းအား အလွန်ပင် မေတ္တာထား၏။”

အမတ်ကြီးသည် ကုန်သည်ကြီး၏ အိမ်သို့ သွား၏။ သူသည် ကြက်ဖဟောင်းအား ရှာဖွေ၏။ ထိုအခါ ကြက်ဖဟောင်းသည် သေဆုံးသွားပြီ ဖြစ်၏။ အမတ်ကြီးသည် ကြက်ဖဟောင်းအား မတွေ့ရ။ သူသည် ကုန်သည်ကြီးအား အစီရင်ခံ၏။ “ကုန်သည်ကြီး၊ ငါသည် ကြက်ဖဟောင်းအား မတွေ့ရ။ ငါသည် ကြက်ဖဟောင်းအား ရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့ရ။”

ကုန်သည်ကြီးသည် အလွန်ပင် ဝမ်းနည်းပူဆွေး၏။ သူသည် အမတ်ကြီးအား ပြန်လည် ဖြေကြား၏။ “အမတ်ကြီး၊ ကြက်ဖကား သေဆုံးသွားပြီ ဖြစ်၏။ ငါသည် ထို ကြက်ဖအား အလွန်ပင် ချစ်ခင်၏။ ငါသည် ထို ကြက်ဖအား အလွန်ပင် မြတ်နိုး၏။ ငါသည် ထို ကြက်ဖအား အလွန်ပင် မေတ္တာထား၏။”

အမတ်ကြီးသည် ကုန်သည်ကြီး၏ စကားကို ကြားလျှင် အလွန်ပင် ဝမ်းနည်းပူဆွေး၏။ သူသည် မင်းကြီးထံ ပြန်လည် အစီရင်ခံ၏။ “အရှင်မင်းကြီး၊ ကြက်ဖကား သေဆုံးသွားပြီ ဖြစ်၏။”

မင်းကြီးသည် ကြက်ဖသေဆုံးခြင်းကို ကြားလျှင် အလွန်ပင် ဝမ်းနည်းပူဆွေး၏။ သူသည် အလွန်ပင် စိတ်မချမ်းသာ။ သူသည် နန်းတော်ရဲမက်တို့အား အမိန့်ပေး၏။ “ငါ၏ နန်းတော်အနီး၌ ကြက်ဖတစ်ကောင် ရှိ၏။ ထို ကြက်ဖကား မနက်မိုးလင်းခါနီးတိုင်း အသံကုန် ဟစ်ကြွေး၏။ ထို ကြက်ဖ၏ အသံကို ကြားလျှင် ငါသည် နိုးကြားလာ၏။ ထို ကြက်ဖကား ငါ၏ နန်းတော်ရဲမက်တို့၏ အသံထက်ပင် ထက်မြက်၏။ ငါ့အား နိုးကြားစေသော ကြက်ဖကား အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ်ရာ ဖြစ်၏။ ငါသည် ထို ကြက်ဖအား အလွန်ပင် ချစ်ခင်၏။ ငါသည် ထို ကြက်ဖအား အလွန်ပင် မြတ်နိုး၏။ ငါသည် ထို ကြက်ဖအား အလွန်ပင် မေတ္တာထား၏။”

ထိုအခါ မင်းကြီးသည် အလွန်ပင် စဉ်းစား၏။ “ငါသည် ထို ကြက်ဖအား အဘယ်သို့ ပြုရမည်နည်း။ ငါသည် ထို ကြက်ဖအား အဘယ်သို့ ကယ်တင်ရမည်နည်း။”

ထိုအခါ ဘုရားရှင်သည် အတိတ်ဘဝ၌ ကြက်ဖအဖြစ် ခံယူတော်မူခဲ့သော အကြောင်းကို နောင်တော် သံဃာတော်တို့အား ဟောကြားတော်မူခဲ့၏။

ကုက္ကုရဇာတ်တော်၏ အဆုံးသတ်

ထိုအခါ နန်းတော်ရဲမက်တို့သည် ကြက်ဖဟောင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို သတိရကြ၏။ သူတို့သည် ကြက်ဖဟောင်းအား ချီးမွမ်းကြ၏။ “အရှင်မင်းကြီး၊ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် အားမာန်တက်ကြွ၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် သတ္တိပြည့်ဝ၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် တင့်တယ်ခန့်ညား၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် ပညာရှိ၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ်ရာ ဖြစ်၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား ငါတို့အား နိုးကြားစေ၏။ ကြက်ဖဟောင်းကား ငါတို့အား အလွန်ပင် အကျိုးပြု၏။”

ကုက္ကုရဇာတ်တော်၏ ကတိဓမ္မ

အကြောင်းကို ကောင်းစွာ နားလည်နိုင်သော ပညာရှိသူတို့သည် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့လာသောအခါ အားမလျှော့၊ စိတ်မပျက်ကြ။ မိမိတို့၏ ပညာ၊ သတ္တိ၊ ဉာဏ်အမြော်အမြင်ဖြင့် ရင်ဆိုင်ကြပြီး အောင်မြင်အောင် ကြိုးစားကြသည်။ အကျိုးပြုသော သူတို့အား မည်သူမဆို ချစ်ခင်မြတ်နိုးကြသည်။

ဘုရားရှင်၏ ဘာရမီ

ဤဇာတ်တော်၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ပညာပါရမီတော်ကို ဖြည့်ကျင့်တော်မူခဲ့ပါသည်။